January 11,2006 01:09

閣來講《寒夜》

「退一步來講:做一兮順趁兮百姓--吧。袂使--得!伊會軟塗深掘,一直到你置身無地-無的確,咱個人猶無要緊,因為咱有刺,有骨頭,會共伊兮嚨喉哽--著。毋閣全台灣四百萬同胞--哩?去了了--阿!統治者食匏無留種,逐家著做怹兮奴才,做牛做馬!」

Hân-iā tek-si̍t sī 1-thò ē hō· lâng lú khoàⁿ lú kám-tōng ê siáu-soat, mài kóng--siáⁿ, kan-taⁿ chok-chiá Lí-kèu--sian-siⁿ tī chu-liāu siu-chi̍p téng-koân ê iōng-sim kè-kàu, tō hō· lâng o-ló kah ē khiā--khí-lâi.


《寒夜》的實是一套會予人愈看愈感動兮小說,嘜講--啥,干凋作者李喬--先-生佇資料收集頂峘兮用心計較,就予人呵咾佫會徛--起-來。

Kui-thò 3-pún ê chok-phín, sî-kan tùi Chheng-kok thóng-tī, tha̍k lâi kah tē-2 pún Hong-chhun, í-keng siá lâi kàu Ji̍t-pún sî-tāi, tû-khì pian--chhut-lâi ê chú-kak, phòe-kak, lāi-té khêng-si̍t ū chin-chē sī le̍k-sú-sīong khak-si̍t ū ê jîn-bu̍t, nā tē-2-pún lāi-té, sīm-chì khai-sí chhut-hiān koh-khah chē ê le̍k-sú chù-kái, mā thàu-lām chin chē chin-si̍t ê le̍k-sú sū-kiāⁿ, chok-chiá sīuⁿ-beh kā bûn-ha̍k chok-phín chham le̍k-sú kì-chāi kap-chò-hoé ê phah-tat, si̍t-chāi chiâⁿ bêng.

歸套三本兮作品,時間對清國統治,讀來佫第二本《荒村》,已經寫來到日本時代,除去編--出-來兮主角、配角,內底窮實有真儕是歷史上確實有兮人物,若第二本內底,甚至開始出現閣卡儕兮歷史註解,嘛透濫真儕真實兮歷史事件,作者想欲共文學作品摻歷史記戴合做夥兮扑噠,實在誠明。
Chāi goá lâi khoàⁿ, ēng bûn-ha̍k ê kak-tō· lâi kóng, chhâ-chhâ kā le̍k-sú sū-kiāⁿ soat-bêng ê toāⁿ-lo̍h an-chhah--lo̍h-khì, tùi kui-ê chok-phín kî-si̍t pēng bô lī-e̍k, bô-tek-khak Lí--sian-siⁿ chá tō chai-iáⁿ Tâi-oân-lâng m̄-chai, mā bô sīuⁿ-beh tha̍k ka-tī ê le̍k-sú, só·-í chiah tiâu-tî án-ne lâi pâi-pí, hō· tho̍k-chiá ū thang it-kiam jī-kò·, tha̍k le̍k-sú kiam thiaⁿ kóng kó·.

在我來看,用文學兮角度來講,柴柴共歷史事件說明兮段落安插--落-去,對歸兮作品其實並無利益,無的確李--先-生早就知影台灣人毋知、嘛無想欲讀家己兮歷史,所以才特持按呢來排比,予讀者有通一兼二顧,讀歷史兼聽講古。

Lí--sian-siⁿ tī chu-liāu hong-bīn chún-pī ū goā-ni̍h-á jīn-chin, le̍k-sú sū-kiāⁿ kap le̍k-sú jîn-bu̍t lia̍h-goā, koh kóng 2-ê lē, tē-1-pún lāi-té hiah-ê goân-chū-bîn ê siā-miâ, sui-bóng goá bô kah-ì i lóng ēng Hàn-jī kā siā-miâ têng siá--koè, m̄-koh ē-tàng kā goân-chū-bîn ê chu-liāu khioh kah chiah-ni̍h chiâu, tī hit-ê siá-chok ê nî-tāi, ū-iáⁿ sī chin bô kán-tan.

李--先-生佇資料方面準備有外呢仔認真,歷史事件佮歷史人物掠外,閣講兩兮例,第一本內底赫兮原住民兮社名,雖罔我無合意伊攏用漢字共社名重寫--過,毋閣會當共原住民兮資料抾佫即呢齊,佇彼兮寫作兮年代,有影是真無簡單。

Tē-jī, sī tē-jī pún lāi-té, siá-ti̍oh Lìu Á-hon cháu-khì Toā-lâm-sì thn̂g-phō·, Á-hon só--á khì chhoē--i, sūn-soà kóng-ti̍oh chè-thn̂g ê koè-têng, Lí--sian-siⁿ m̄-sī kúi-kù oē tō chún-koè, i m̄-nā chai-iáⁿ hit-tang-chūn thn̂g-phō· ū hun-chò kúi-khoán, án-choáⁿ kheh kam-chià, án-choáⁿ chú thn̂g-chuí liān-thn̂g, ke-si seⁿ-chò siáⁿ-khoán, sīm-chì liân chú kah boé--ah thn̂g-chuí ē sán-seng sím-mi̍h khoán piàn-hoà, pho seⁿ-chò siáⁿ-khoán, ti̍oh sím-mi̍h sî-chūn chiah kā hoé chhòng hō· hoa, lóng siá kah chheng-chheng chhó-chhó, chheⁿ-chin oa̍h-lia̍h, 1-ê chok-ka ē-tàng chò kah chit-hō khám-chām, si̍t-chāi hō· lâng kám-ho̍k.


第二,是第二本內底,寫著劉阿漢走去大南勢糖 phō·,阿漢嫂--仔去揣--伊,順紲講著製糖兮過程,李--先-生毋是幾句話就準過,伊毋若知影彼當陣糖 phō·有分做幾款,按怎挈甘蔗、按怎煮糖水煉糖,傢私生做啥款,甚至連煮佫尾--仔糖水會產生甚物款變化,波生做甚物款,著甚物時陣愛才共火創予烕,攏寫佫清清楚楚、生真活掠,一兮作家會當做佫即號坎站,實在予人感服。

Tī tē-2 pún ê Hong-chhun ê 135-ia̍h ( Oán-lîu 2001-nî 7--goe̍h tē-5 pán), ū chi̍t-koá oē-kù, hō· goá chin kám-tōng, si̍t-chāi èng-kai tha̍k--chhut-lâi, hō· choân Tâi-oân ê lâng thiaⁿ. ( Ē-kha í-keng hoan-chò Hō-ló--ah )


佇第二本兮《荒村》兮 135 頁(遠流 2001 年 7--月第五版),有一寡話句,予我真感動,實在應該讀--出-來,予全台灣兮人聽。(下跤已經翻做 Hō-ló--阿)

" A-hiaⁿ, lí tiāⁿ-ti̍oh chá tō í-keng chai, pún-tó-lâng ê koân-lī, ti̍oh khò pún-tó-lâng ka-tī khì cheng-chhú, thóng-tī-chiá bē pe̍h-pe̍h tō hō·--lán, tán lâng tùi lán chò hó-sim? He sī bô-khó-lêng ê tāi-chì ! "

「阿兄,你定著早就已經知,本島人兮權利,著靠本島人家己去爭取,統治者袂白白就予--咱,等人對咱做好心?彼是無可能兮代誌!」

"Thóng-tī-chiá sī bē chū-tōng thiat-thoè--ê, tû-hui sè-bīn tùi in put-lī, ko·-put-jî-chiong ti̍oh thoè."

「統治者是袂自動撤退--兮,除非勢面對怹不利,姑不而將著退。」

"Goá chai. I, nā chia̍h lí ē lo̍h, tō ē kā lí chia̍h--loeh; chóng chia̍h ! "
「我知。伊,若食你會落,就會共你食--loeh;總食!」

"Ti̍oh ! Beh kā ko·-chiâⁿ pài-thok ? Bô-khah-choa̍h--lah ! Tán i ū thian-lîong ? Hām-bîn--lah ! Lí kan-taⁿ ū 1-tiâu lō·, kā khùi-la̍t tián hō· i khoàⁿ ! "

「著!欲共姑情拜託?無卡縒--啦!等伊有天良?陷眠--啦!你干凋有一條路,共氣力展予伊看!」

"Thoè 1-pō· lâi kóng: chò 1-ê sūn-thàn ê peh-sèⁿ--pah. Bē-sái--tit! I ē nńg-thô· chhim-ku̍t, it-ti̍t kàu lí tì-sin bû-tē - bô-tek-khak, lán kò-jîn iáu bô-iàu-kín, in-ūi lán ū chhì, ū kut-thâu, ē kā i ê nâ-âu kéⁿ--ti̍oh. M̄-koh choân Tâi-oân 4-pah-bān ê tông-pau--leh? Khì-liáu-liáu--ah! Thóng-tī -chiá chia̍h pû bô lâu chéng, ta̍̍k-ke ti̍oh chò in ê lô·-châi, chò gû chò bé! "


「退一步來講:做一兮順趁兮百姓--吧。袂使--得!伊會軟塗深掘,一直到你置身無地-無的確,咱個人猶無要緊,因為咱有刺,有骨頭,會共伊兮嚨喉哽--著。毋閣全台灣四百萬同胞--哩?去了了--阿!統治者食匏無留種,逐家著做怹兮奴才,做牛做馬!」

Tâi-oân-lâng--ah! Tha̍k chiah-ê oē, iáu bô koat-sim beh ka-tī chò chú-lâng--sìm, 400-tang oāⁿ 7-ê chú-kong, taⁿ hái hit-pêng koh 1-ê ok-khia̍k-khia̍k beh lâi khiâ, lán soah liân tú-te̍k tō lán, kan-taⁿ chai théng-koah téng-hâ?

台灣人--啊!讀即兮話,猶無決心欲家己做主人--sìm,四百冬換七兮主公,今海彼旁閣一兮惡嘎嘎欲來騎,咱煞連抵敵就懶,干凋知聽割聽縖?

Sīong-boé--á, góa ū lia̍h-pau--oh! Tē-2 pún Hong-chhun 128-ia̍h tē-5 toāⁿ, ū kóng-ti̍oh Lìu Á-hon ê hó pêng-íu Vòn Á-lèng koè-sin, che kap 102-ia̍h tē-4 toāⁿ siá-kóng: Á-lèng í-keng koè-sin kúi-ā tang--ah, nn̄g-pêng sio-kha̍p, ná chhin-chhīuⁿ Vòn Á-lèng sí 2-pái--leh.


上尾--仔,我有掠包--喔!第二本《荒村》128頁第5段,有講著劉阿漢兮好朋友黃阿陵過身,這佮102頁第4段寫講:阿陵已經過身幾阿冬--阿,兩旁相磕,若親像黃阿陵死兩擺--哩。

Koh ū 140-ia̍h tē-9 toāⁿ siá-ti̍oh Lìu Mìn-chhiâng in ang-á-bó·, āu-piah tē-12 toāⁿ soah siá-kóng Mìn-chhiâng in bó· hō-chò Chhîu-moi, têng-tâⁿ khì--ah-lah, 135-ia̍h chiah siá-kóng Lìu Mìn-chhiâng sī chhoā Hoâiⁿ-kheⁿ ê Tûng-moi chò bó·, 201-ia̍h mā siá-kóng in khan--ê sī Tûng-moi--ah, nah ē hîong-hîong cháu 1-ê Chhîu-moi--chhut-lâi-leh. ( Kám kóng sī sè-î-á... ) 閣有140頁第9段寫著劉明青怹翁仔某,後壁第12段煞寫講明青怹某號做秋妹,重誕去--啊-啦,135頁才寫講劉明青是娶橫坑兮冬妹做某,201頁嘛寫講怹牽--兮是冬妹--阿,nah 會雄雄走一兮秋妹--出-來-哩。(咁講是細姨仔。。。)

進前寫兮有關係兮文章:

《寒夜》內底兮族群意識 
扑毋見歷史 - 浮薸

  • lausenghian 發表於樂多回應(4)引用(0)文學編輯本文
    樂多分類:文字創作 │昨日人次:0 │累計人次:10
    Ads by Roodo! 

    引用URL

    http://cgi.blog.roodo.com/trackback/983782

    回應文章
    請問:

    踏話頭 kap 全文 nah 會離 hiah 大縫 @@" 咁有人知影 beh 按怎改才會好?
    | 檢舉 | Posted by Taokara at January 11,2006 01:30
    奇怪nei~
    我只有遇到會多空一行的情況。。。Orz
    | 檢舉 | Posted by Nakao at January 11,2006 07:57
    >nah 會雄雄走一兮秋妹--出-來-哩。(咁講是細姨仔。。。)
    貴樣也真的太kuso了。。。嚴肅的事情被貴樣一講總是變得灰熊爆笑。。
    | 檢舉 | Posted by Nakao at January 11,2006 08:02
    可以嘗試的解決方法(不保證有效):1) 原來若是用FireFox,改用IE看看;2) 進入html編輯模式,看看是不是有過多分段符號〈br〉;3) 切換格式設定的「自動換行」&「不自動換行」看看有什麼不同;4) 換行時以《Ctrl+Enter》取代直接《Enter》。

    能想到的就是這些了,也不知道你已經試過哪些,自求多福唄
    | 檢舉 | Posted by li e 大縫 at January 12,2006 10:43