May 15,2007
5--月 13 打貓語料
5--月 13 轉打貓 kā a 媽做母親節,tsiūⁿ 北 ê 時 that 車 that kah kiōng-beh 歪腰--去,m̄-koh ta̍k-ê ná 食飯、泡茶 ê 時,有機會聽 a 叔、a-pah、2-ê 姑丈 kap 大姑話仙,收 tio̍h tsi̍t-kuá mi̍h-kiāⁿ,kā 記 tī tsit 位。
Tse 王梨是新 á,頭冬--ê,khah bē 酸。
「新 á」 kap 「頭冬--ê」應該是 kāng 意思,是 kāng 1 欉王梨頭一冬出 ê 果子,普通 3 冬了後 tō kui 欉 tshò--起來重種新栽。
駛 juā hiong?
頭擺聽人 kā 「hiong」用來講「速度」,íng-kuè 拙者 kan-taⁿ ē-hiáu 講「駛 juā hiông」,m̄ 知 thang 講「駛 juā hiong」,總--是二姑丈按呢講,koh 講幾 ā 擺,合該然有 tsit-lō 話。
人 nā 問我去 toh 位,去 hiah 久,我攏 kā 應講去「一周」(it-tsiu),hah!Se̍h 台灣一周--lah!
Tse mā 是二姑丈講--ê,事實上伊是 leh 講透早去台北深坑 á 割 tshiⁿ-á,koh 趕去苗栗割,等戴去賣了後,轉去 kah 梅山已經是暗頭 á--ah,人好玄問伊是去 siáⁿ-mi̍h 所在去 hiah 久,用文言音應講「一周」是 phah 笑詼,hiông-hiông tsi̍t-ē 聽,ē lia̍h 講是「toh-tsi̍t 洲」,不止 á 心適。
Hia tsit-tsām-á tsiàm-tīⁿ--ah,ín 無頭路--ah。
Tsit 句是大姑丈 leh 講打貓 hit-tah 1-ê 遊樂區 ê tāi-tsì,íng-pái 少年家 tú 出業 nā beh 留 tī 故鄉趁食,攏 thang 去 hiah ín 看有 sit-thâu thang 做--無,tsit-tsām-á hia 無 khueh--ah,姑丈用「tsiàm-tīⁿ」講,tse 我有影 bē-hiáu。
厝起了 khah 深間,tsiah 有 30 坪;nā hia beh 起,tio̍h 起 hōo khah 闊面,mài hiah 長 liau。
「深間」,《台日大辭典》有收「深落」,意思應該 sio-siâng。
小玉 á(sió-gio̍k-á)
Tsit-ê 詞 huān-sè 人客倌真 bat--ah,西瓜 ê 種,m̄-koh 拙者 suah 是頭一擺聽人用 Hō-ló 講--tshut-來,tsiah 知「小」字是讀「sió」,無讀讀冊音 ê「siáu」。
厝 kuà 做 su-lóo-phuh,‧‧‧‧‧正身護龍(tsiàⁿ-sin hōo-lîng)
「su-lóo-phuh」我想 tō 是英文 ê「slope」,後--來 Hō-ló koh ùi 日文借詞來--ê,意思拙者無 kài 確定,kiám-tshái 是「雙倒水」、「一倒水」ê 「倒水」。
「正身護龍」tsit-ê 詞真 sù-siông,ē 引起拙者 ê 注意,是因為二叔 leh 講 ê 時,「身」--字 mā 有轉調,四字 kap 做 1-ê 聲調單位。
房捐(pâng-kuan)、地契(tē-khè)
Tsit 兩 ê 詞應該 tō 是「房屋稅」kap「地契稅」ê 意思,拙者進前 m̄-bat 聽 tio̍h tsit-lō 講法。(我 khah 淺見,無法度‧‧‧‧‧)
番麥筍 á(huan-be̍h sún-á)
Tse ta̍k-ê huān-sè 攏有食--過,細細支 á,kui 支食落腹肚 ê 番麥,大姑 kap 姑丈講 he kap 一般 ê 番麥 kāng 種,是作番麥 ê 人 1 欉 kan-taⁿ 留 1 穗(sūi),beh hōo 生了 khah súi khah 好價,所以 bē-tsîng 大穗 tō 先 kā 無愛--ê 割起來賣,tsiâⁿ 做咱食 ê 番麥筍 á。
Tsiâⁿ (有 tè thang) pa̍k--ah!
五月節 beh 到--ah,beh 轉 ê 時,a 母 kā a 嬸 the̍h kuá 粽葉 á 準備時到 beh pa̍k 粽,a 嬸 the̍h 3-pé 了後,問講「m̄ 知 án-ne 有夠--無?」大姑應講「tsiâⁿ pa̍k--ah!」In koh 講 he 1-pé(用草 á 捆做 1-pé)tō thang 好 pa̍k 1, 2 斗(米)--ah,「tsiâⁿ pa̍k--ah」,我想是「tsiâⁿ 有 tè thang pa̍k--ah」ê 簡省,是過去 m̄-bat 注意 ê 特殊 ê 用法。
警衛 á、碩士
Tsit 兩 ê 詞 ê 正音是「kíng-uē-á」kap「si̍k-sū」(「碩」轉調了後讀第 4 聲),m̄-koh 二姑丈 kap a 媽 in 在地 ê Hō-ló 人攏已經講做「kíng-ūi-á」kap「sik-sū」--ah,看--起-來 tsit 兩 ê 詞呼音 tī 台灣已經普遍,後擺無的確 tio̍h kā 當做勾破音看待。